print preview

Dating pangulo ng UP, pinarangalan ng SWF


(From left to right) SWF direktor Dr. Rosario Torres-Yu, dating pangulo ng UP Dr. Jose V. Abueva, UPD Tsanselor Caesar A. Saloma at tagapangulo ng DFPP Dr. Teresita G. Maceda.

(Agosto 10)— Para sa kanyang kahanga-hangang ambag sa wikang Filipino, pinarangalan ng Sentro ng Wikang Filipino (SWF) si Dr. Jose V. Abueva, dating pangulo ng Unibersidad ng Pilipinas, ng Gawad SWF noong ika-3 ng Agosto sa Pulungang Claro M. Recto, Bulwagang Rizal.

Ang Gawad SWF ang kauna-unahang parangal na ipinagkakaloob ng SWF (sa pamumuno ni Dr. Rosario Torres-Yu) para sa mga natatanging guro, mananaliksik, manunulat, institusyon at tagapamuno na gumagamit at nagtataguyod sa Filipino sa UP. Ito ay itinuturing na pinakabuod ng higit sa 20 taon ng pagpapatupad ng Palisi sa Wika ng UP. Ito rin itong tampok na gawain sa Buwan ng Wika na ipinagdiriwang ngayong Agosto.

Ipinagkaloob nina Tsanselor Caesar A.  Saloma, Torres-Yu at ni Dr. Teresita G. Maceda, ang kasalukuyang tagapangulo ng Departamento ng Filipino at Panitikan ng Pilipinas (DFPP) ng Kolehiyo ng Arte at Literatura, ang plake ng pagkilala kay Abueva “para sa kaniyang natatanging pamumuno sa pagkabuo ng institusyon sa pagpapalaganap, pagtataguyod, at pagpapayaman ng Filipino bilang wika ng saliksik at pagtuturo sa UP.”

Ipinahayag ni Abueva ang pasasalamat sa natanggap na pagkilala mula sa SWF at ayon sa kanya, ngayon ay masasabi na niya na “Malawakan na ang pagtanggap sa ating wikang pambansa. Ito ay pinatibay pa ni Presidente Noynoy Aquino. Ginagamit niya ang wikang pambansa sa lahat ng SONA niya. At sa buong Pilipinas, siguro, tanggap na tanggap itong ginagawa niya.”

Ani rin niya, “Tayong mga gustong itaguyod ang ating sariling wika ay sumunod sa eksperiyensiya ng wikang Ingles. Bakit ang Ingles ay naging pinakapopular na wika sa buong mundo? Noong ginawa akong miyembro ng akademiyang Bisaya...sinabi ko na isa lamang ang aking maia-ambag sa akademiyang Bisaya, sundin natin kako ang karanasan ng Ingles. Nagiging global lingua franca o pinakapopular ang Ingles dahil ang Ingles ay bukas sa iba’t ibang mga wika. At gusto ng Ingles na tumatanggap o humihiram sa iba’t ibang wika kaya ang iba’t ibang wika, napansin nila na maraming wika nila na kaparte sa Ingles. Ito rin siguro ang ating sundin sa pagsulong sa ating wikang pambansa. Dapat gumamit tayo o humiram tayo sa iba’t ibang wika natin.”

Ang pambungad na pananalita sa programa ay inihayag ni Saloma. Binigyang-pugay nito ang 2012 Gawad SWF, na siyang pinakaunang programa ni Torres-Yu bilang ika-8 direktor ng naturang institusyon simula nang itinatag ito noong 1989.

Ayon pa kay Saloma, bukod sa kanyang sinumulan at ipinagpapatuloy na mga proyekto, isa sa katangian ng pamumuno ni Torres-Yu bilang direktor ay “ang pagbabalik-tanaw sa higit 20 taon ng Sentro bilang institusyon. Para sa mga hindi nakakaalam, sa taong 2014 ay ipagdiriwang ang silver anniversary ng SWF. Dalawampu’t limang taon na ang Sentro bilang institusyon na may mandato na magpalaganap ng Filipino bilang wika sa pagtuturo at pananaliksik at matiyak na naipatutupad ang patakarang pang-wika ng UP.”

Samantala, ang nagpakilala sa pinarangalan ay walang iba kundi si Maceda at ayon sa kanya, nadiskubre niya ang dahilan kung bakit masigasig ang paninindigan ni Abueva sa pagsulong ng paggamit ng Filipino bilang wikang panturo at pansaliksik noong minsan tinulungan niya itong sumulat ng talumpati tungkol sa isyu ng intelektuwalisasyon.

Ayon raw kay Abueva, “Malaki ang tungkuling panlipunan ng mga katulad nating nasa akademiya. Matingkad itong ipinamalas sa akin ng pitong Rice Research Centers na aming binisita sa Thailand. Lahat ng research ay nakasulat sa Thai. Anumang bunga ng kanilang saliksik ay mabilis na naibabahagi sa mga magsasaka. Napapalawak ang mga kaalaman ng mga magsasaka at naisasapraktika nila ang kanilang nababasa. Sa matagal kong pamamalagi sa labas ng bansa, nasaksihan ko ang mabilis na pag-unlad ng mga bansang dati nating minamaliit at pinagtatawanan dahil hindi marunong ng Ingles—sa Nepal, Indonesia, Timog Korea, at lalung-lalo na sa Japan. Nakita ko ang paggamit ng yamang intelektuwal na galing sa unibersidad sa pagpatatag at pagpaunlad ng kanilang mga bansa. Mabilis ang daloy ng kaalaman sapagkat walang dayuhang wikang naghihiwalay ng pamunuan ng bansa sa mamamayan, ng unibersidad sa karaniwang taong bayan.”

Nag-alay din ang SWF kay Abueva ng isang presentasyong audio-visual kung saan ang mga nagbigay-pugay sa kanya ay sina Dr. Emerlinda R. Roman, dating pangulo ng UP, at Dr. Consuelo J. Paz, dating dekana ng Kolehiyo ng Agham Panlipunan at Pilosopiya.

Bilang pagtatapos ng programa, ang pangwakas na pananalita ay inihayag ni Dr. Ronald S. Banzon, Bise-Tsanselor para sa mga Gawaing Akademiko. Ang natatanging bilang naman ay inihandog nina Greg de Leon (Tenor) at Solaiman Jamisolamin ng Kolehiyo ng Musika.—Haidee C. Pineda